بنای کرمانشاه را به بهرام چهارم پادشاه ساسانی نسبت داده اند که قبلاً در کرمان حکومت داشته و پس از به حکومت رسیدن در این منطقه و احداث این شهر آن را کرمانشاه خوانده اند. کرمانشاه را پایتخت پادشاهان ساسانی دانسته اند که ایشان قصرهای فراوانی در آن احداث نموده اند، انوشیروان در نزدیکی طاق بستان کاخ هایـی بنـا کـرده و در آن قصـرها از فغفـور چین، قیصر روم ورای هند پذیرایی نموده است. تاریخ این مرز و بوم کهن در گوشه گوشه استان نقش بسته بر دل سنگ همگان را به نظاره و تحسین این همه زیبایی فرا می خواند. استان کرمانشاه پیشینه تاریخی کهنی دارد و در گذر زمان پیشینیان ما بارها از پیشامدهای ناگوار و قهر طبیعت همچون سیل، زلزله و بلایایی مانند طاعون رنج برده و شاهد تاخت و تاز وحشیگریهای بیگانگان و دشمنان این مرز و بوم بوده اند. در هزاره یازدهم تا نهم قبل از میلاد (11 تا 13 هزار سال پیش) مردم این سامان از دانه های غلات برای غذا بهره می جستند در سال 1945 میلادی باستان شناسان دانه ای به نام امر در منطقه کرند فعلی یافتند که می توان آن را جد گندم دانست. کشت امر در آن زمان نشانگر پویایی کشاورزی و اقتصاد پیشینیان ما است.

یکی از کهن ترین مردمانی که بعد از غارنشینی (با آثاری در غار شکارچیان بیستون غار آوازا در دینور و ...) به ساخت خانه روی آوردند مردم این سامان بوده اند که آثار فراوانی از آن تمدن در پهنه استان به جای مانده، از آن دوره آثار اولین خشتهای خام دست ساخته بشر که در ساخت خانه بکار می رفته در تپه آسیاب کرمانشاه و گنج دره هرسین و کودین تپه کنگاور باز مانده است که باستان شناسان قدمت آنها را پایان هزار دهم و میانه هزاره نهم پیش از میلاد دانسته اند.

استان کرمانشاه از دیر باز در مسیر بازرگانی میان چین و آسیای جنوب شرقی تا بین النهرین قرار داشته و راه باستانی مـراودات، تجارت و بعد از اسلام نیز مسیر برای رسیدن به حج و .. محسوب می گردیده و بخشی از جاده معـروف ابریشم که شهرهای ماورالنهر و صحرای چین تا بین النهرین و بغداد و سرزمین حجاز را به هم متصل می کرده از کرمانشاه می گذشته و حاکمان دورانهای مختلف قرار داشته است تا جایی که گذشتگان هر یک به نوبه خود آثار ارزشمندی برای نسلهای آینده در این استان به یادگار گذارده اند. در استان کرمانشاه یادمان های گرانبهایی از دوران حکومت لولوبی ها، مادها، هخامنشی ها، سلوکیها، اشکانیان، ساسانیان و اسلامی به جای مانده و علاقمندان به میراث کهن و فرهنگ غنی این مرز و بوم را به خود جلب کرده است. ژاک دومورگان مولف کتابهای هیأت علمی فرانسه در ایران، نقش برجسته آنوبانی نی پادشاه لولویی ها که از هزاره سوم قبل از میلاد در سرپل ذهاب به جای مانده را از قدیمی ترین و یا مهمترین سنگ نوشته های آسیا می داند. از مهمترین این آثار می توان به سنگ نگاره های بیستون یادگار داریوش، شاه هخامنشی که از سوی سازمان جهانی یونسکو به عنوان اثر بین المللی معرفی گردیده و نیز سنگ نگاره ها و نقوش زیبا و نفیس طاق بستان از آثار دوران ساسانی با 1600 سال قدمت و صدها اثر جاودان و با شکوه که هنرمندانه در دل کوههای سر به فلک کشیده و دشتهای وسیع و سرسبز این استان خلق گردیده اند اشاره کرد و از آثار دوران اسلامی شایسته است به تکیه معاون الملک که چون نگینی در شهر کرمانشاه می درخشد اشاره کرد که اثر جاودانه و هنرمندانه ای است از عشق و ذوق هنرمندان مسلمان و دائره المعارفی است الوان نقش بسته بر کاشیهای زیبا و متضمن داستانها و تصاویر حماسه های اسلامی، داستانهای قرآنی نقوش اساطیری، افسانه ای و تاریخی از سراسر جهان در قالب سه بنای باشکوه حسینیه، زینبیه و عباسیه که هر بیننده ای را مجذوب خود می کند همچنین پلها، بازارها، کاروانسراها و صدها اثر ارزشمند دیگر همه از آثار دوران بعد از اسلام در این سرزمین است.